K A N C E L A R I A A D W O K A C K A
K A N C E L A R I A A D W O K A C K A
K A N C E L A R I A A D W O K A C K A
Pomoc w nagłych wypadkach:
Warszawa
518 558 252
Pomoc w nagłych wypadkach:
Warszawa
518 558 252
Artykuł nie stanowi porady prawnej, a jego treść jest oparta o stan prawny wskazany pod treścią artykułu.
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej, zapraszam do kontaktu:
Kinga Wołcerz, adwokat
Warunkowe przedterminowe zwolnienie pozwala opuścić zakład karny przed odbyciem całej kary, ale w okresie próby skazany musi przestrzegać porządku prawnego i realizować nałożone na niego obowiązki. Ich naruszenie może doprowadzić do odwołania zwolnienia i konieczności odbycia pozostałej części kary.
Odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia oznacza cofnięcie możliwości pozostawania na wolności w ramach udzielonego zwolnienia. Skazany musi odbyć część kary, której nie wykonał przed opuszczeniem zakładu karnego.
Okres spędzony na wolności nie jest zaliczany na poczet kary w razie odwołania zwolnienia. Jeżeli w chwili zwolnienia do odbycia pozostawał rok pozbawienia wolności, sam fakt pozostawania na wolności przez kolejny rok nie powoduje wykonania tej części kary.
Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli skazany w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Samo przedstawienie zarzutów albo skierowanie aktu oskarżenia nie wystarcza do odwołania zwolnienia na tej podstawie.
Istotna jest również data popełnienia nowego przestępstwa: czyn musi zostać popełniony w okresie próby, choć wyrok może zapaść później.
Nie oznacza to jednak, że do czasu prawomocnego wyroku zwolnienie pozostaje bezwarunkowo bezpieczne. Zachowanie skazanego może podlegać ocenie z punktu widzenia innych podstaw odwołania.
Odrębna podstawa obowiązkowego odwołania dotyczy osoby skazanej za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec wspólnie zamieszkującej osoby najbliższej albo innej osoby małoletniej. Jeżeli w okresie próby skazany rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby należącej do tej kategorii, sąd odwołuje zwolnienie.
Sąd może odwołać warunkowe zwolnienie również wtedy, gdy skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności popełnia inne przestępstwo lub zostaje wobec niego orzeczona kara inna niż bezwzględna kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Podstawą odwołania może być także uchylanie się od dozoru, wykonania nałożonych obowiązków, środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych (na przykład unikanie kontaktu z kuratorem, realizacji obowiązku terapii czy nienaprawienie szkody).
Oczywiście nie każde niewykonanie obowiązku jest równoznaczne z uchylaniem się od jego wykonania. Trzeba ustalić przyczyny naruszenia, możliwości skazanego i jego postawę. Podobnie nie każde naruszenie prawa można automatycznie uznać za rażące.
Pisemne upomnienie sądowego kuratora zawodowego może istotnie zmienić sytuację skazanego. Jeżeli po jego udzieleniu skazany wciąż rażąco narusza porządek prawny lub uchyla się od dozoru i obowiązków, sąd co do zasady obowiązkowo odwołuje zwolnienie, chyba że szczególne względy przemawiają za jego nieodwoływaniem.
Brak wcześniejszego upomnienia nie wyklucza odwołania warunkowego zwolnienia na innych podstawach. Nie należy zatem traktować go jako obowiązkowego etapu poprzedzającego każdą decyzję o powrocie do zakładu karnego.
Sprawę rozpoznaje sąd penitencjarny, czyli sąd okręgowy. Zasadniczo właściwy jest sąd, który udzielił zwolnienia, a jeżeli skazany pozostaje pod dozorem - sąd penitencjarny, w którego okręgu dozór jest wykonywany.
Na postanowienie w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie. Termin wynosi siedem dni, a początek jego biegu zależy od sposobu ogłoszenia lub doręczenia postanowienia.
Koniec okresu próby nie oznacza jeszcze, że odwołanie zwolnienia jest wykluczone. Ustawa przewiduje dodatkowy okres sześciu miesięcy od zakończenia próby. Jeżeli w okresie próby i w ciągu kolejnych sześciu miesięcy nie odwołano warunkowego zwolnienia, karę uważa się za odbytą z chwilą zwolnienia. Postanowienie o odwołaniu musi stać się prawomocne w tym terminie - samo wszczęcie postępowania o odwołanie przedterminowego warunkowego zwolnienia albo wydanie nieprawomocnego postanowienia nie wystarcza.
Znaczenie ma zatem dokładne ustalenie dat zakończenia okresu próby i uprawomocnienia się orzeczenia. Dodatkowych sześciu miesięcy nie należy utożsamiać z przedłużeniem okresu próby.
Odwołanie zwolnienia nie zawsze zamyka możliwość uzyskania go w przyszłości. Wiąże się jednak z dodatkowym ograniczeniem: ponowne zwolnienie nie może nastąpić przed odbyciem po ponownym osadzeniu przynajmniej roku kary, a przy karze dożywotniego pozbawienia wolności - przynajmniej pięciu lat.
Upływ tego okresu nie gwarantuje zwolnienia - nadal konieczne jest spełnienie właściwych przesłanek, a w starszych sprawach trzeba także ustalić, jakie przepisy mają zastosowanie.
Możliwości obrony zależą od przyczyny wszczęcia postępowania, dokumentacji dozoru i etapu sprawy. Analiza powinna obejmować zarówno podstawy odwołania, jak i terminy oraz skutki wykonania postanowienia.
Jeżeli otrzymałeś zawiadomienie o posiedzeniu albo sąd odwołał Twoje warunkowe przedterminowe zwolnienie, umów konsultację. Jako adwokatka zajmująca się sprawami karnymi pomagam również w postępowaniu wykonawczym: analizuję sytuację skazanego i reprezentuję go przed sądem penitencjarnym.
Nie. Kurator może wystąpić z wnioskiem o odwołanie zwolnienia, ale decyzję podejmuje sąd penitencjarny.
Nie automatycznie. Sąd ocenia, czy zachowanie skazanego stanowi uchylanie się od dozoru. Znaczenie mają przyczyny nieobecności i przebieg współpracy z kuratorem.
Samo przedstawienie zarzutów nie spełnia przesłanki obowiązkowego odwołania z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne na bezwzględną karę pozbawienia wolności. Nie wyklucza to jednak oceny zachowania skazanego na innych podstawach przewidzianych w ustawie.
Nie. W razie odwołania warunkowego zwolnienia okresu spędzonego na wolności nie zalicza się na poczet kary.
Nie od razu. Istotny jest także okres sześciu miesięcy od zakończenia próby. W tym czasie postanowienie o odwołaniu musi stać się prawomocne.
Stan prawny: październik 2026 r.
Artykuł nie stanowi porady prawnej, a jego treść jest oparta o stan prawny wskazany pod treścią artykułu. Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej, zapraszam do kontaktu:
Kinga Wołcerz, adwokat
ul. Bracka 20/7a, 00-028 Warszawa (Śródmieście)
NIP: 118 221 82 01
numer rachunku bankowego:
64 1090 1014 0000 0001 4741 8023
Kontakt
kancelaria adwokacka warszawa adwokat warszawa adwokat karnista
Copyright 2026 Adwokat Kinga Wołcerz Kancelaria Adwokacka
| Polityka prywatności