Skazanie może wpływać na życie zawodowe, możliwość wykonywania niektórych zawodów czy uzyskania określonych uprawnień. Nie zawsze jednak pozostaje ono w rejestrze na stałe - po spełnieniu warunków określonych w przepisach skazanie ulega zatarciu. 

Termin zatarcia nie jest jednak liczony od dnia wydania wyroku. Znaczenie mają przede wszystkim rodzaj orzeczonej kary, moment jej wykonania, zastosowane środki karne oraz inne skazania tej samej osoby. 

Co oznacza zatarcie skazania? 

Z chwilą zatarcia skazanie podlega usunięciu z Krajowego Rejestru Karnego, a osoba skazana jest uznawana za niekaraną. 

Zatarcie skazania nie oznacza uchylenia wyroku ani uznania, że postępowanie karne zostało przeprowadzone niesłusznie. Jest to przewidziana w prawie fikcja prawna, która pozwala usunąć skutki skazania po upływie określonego czasu. 

Czy zatarcie skazania następuje automatycznie? 

W większości przypadków zatarcie skazania następuje z mocy prawa. Oznacza to, że nie jest konieczne wydanie odrębnego orzeczenia ani składanie wniosku. Warunkiem jest jednak upływ właściwego terminu oraz wykonanie, darowanie albo przedawnienie wykonania wszystkich rozstrzygnięć, które wpływają na możliwość zatarcia skazania. 

W określonych sytuacjach możliwe jest wcześniejsze zatarcie skazania na wniosek skazanego. 

W praktyce zdarza się, że mimo zatarcia informacja o skazaniu nie zostaje usunięta z Krajowego Rejestru Karnego. Jeżeli mimo upływu terminu wpis nadal figuruje w Rejestrze, należy złożyć do KRK wniosek o wyjaśnienie informacji dotyczących zatarcia skazania. Rozbieżność może wynikać z braku informacji o wykonaniu wszystkich elementów wyroku albo z błędu w danych. 

Kiedy następuje zatarcie skazania? 

Termin zatarcia zależy od rodzaju orzeczonej kary. 

Kara pozbawienia wolności 

W przypadku skazania na karę pozbawienia wolności zatarcie skazania następuje co do zasady po upływie 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. W razie skazania na karę dożywotniego pozbawienia wolności liczymy od darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. 

Jeżeli wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat, sąd może na wniosek skazanego zarządzić wcześniejsze zatarcie skazania - już po upływie 5 lat, o ile skazany w tym czasie przestrzegał porządku prawnego. 

Samo spełnienie warunków formalnych nie oznacza automatycznego uwzględnienia wniosku. Sąd ocenia sytuację skazanego, w tym jego zachowanie po wykonaniu kary. 

Kara ograniczenia wolności 

Skazanie na karę ograniczenia wolności ulega zatarciu z mocy prawa po upływie 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. 

Kara grzywny 

W przypadku samoistnej kary grzywny zatarcie skazania następuje po upływie roku od jej wykonania lub darowania albo od przedawnienia jej wykonania. Oznacza to, że dopóki grzywna nie zostanie uiszczona, ewentualnie jej wykonanie nie ulegnie przedawnieniu ani nie zostanie ona darowana, termin zatarcia nie rozpoczyna biegu. 

Odstąpienie od wymierzenia kary 

Jeżeli sąd odstąpił od wymierzenia kary, skazanie ulega zatarciu po upływie roku od uprawomocnienia się wyroku. 

Zatarcie skazania przy karze pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem 

W przypadku kary pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone, skazanie ulega zatarciu z mocy prawa po upływie roku od zakończenia okresu próby. 

Czy środek karny może opóźnić zatarcie skazania? 

Zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania orzeczonego środka karnego (np. zakazu prowadzenia pojazdów), przepadku lub środka kompensacyjnego (np. nawiązki). 

Kilka skazań a zatarcie skazania 

Sytuacja komplikuje się również wtedy, gdy wobec tej samej osoby zapadło kilka wyroków skazujących. 

Jeżeli wobec tej samej osoby istnieje kilka skazań, możliwe jest wyłącznie jednoczesne zatarcie wszystkich skazań - tak samo wtedy gdy skazany po rozpoczęciu, ale przed upływem okresu wymaganego do zatarcia wcześniejszego skazania popełnił kolejne przestępstwo. W takich sytuacjach wcześniejsze skazanie pozostaje więc w Krajowym Rejestrze Karnym dłużej niż wynikałoby to z analizy wyłącznie jednego wyroku. Dlatego datę zatarcia należy ustalać na podstawie całej historii skazań, a nie jednego orzeczenia. 

Czy każde skazanie ulega zatarciu? 

Nie - zatarciu nie podlega skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzonym był małoletni poniżej 15 lat. 

Zatarcie skazania a warunkowe umorzenie postępowania 

Warunkowe umorzenie postępowania nie jest skazaniem. Osoba, wobec której je zastosowano, pozostaje osobą niekaraną i może uzyskać zaświadczenie o niekaralności. Dane o prawomocnym warunkowym umorzeniu są jednak czasowo gromadzone w Krajowym Rejestrze Karnym na potrzeby uprawnionych organów. Pozwalają ustalić, że okres próby nadal trwa i ocenić, czy zachodzą podstawy do podjęcia warunkowo umorzonego postępowania. Jeżeli postępowanie nie zostanie podjęte, dane usuwa się z KRK po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.  

Czy po zatarciu skazania wpis znika z KRK? 

Po zatarciu skazania wpis dotyczący tego skazania powinien zostać usunięty z Krajowego Rejestru Karnego. Osoba, której wszystkie skazania uległy zatarciu, powinna uzyskać informację odpowiadającą statusowi osoby niekaranej. 

Jeżeli mimo upływu przewidywanego terminu skazanie nadal figuruje w rejestrze, warto sprawdzić, czy rzeczywiście zostały wykonane wszystkie elementy wyroku oraz czy na datę zatarcia nie wpływa inne skazanie. Jeśli zaś mimo zatarcia informacja o skazaniu nie zostanie usunięta z Krajowego Rejestru Karnego, należy złożyć do KRK wniosek o wyjaśnienie informacji dotyczących zatarcia skazania. 

Pomoc adwokata w sprawie zatarcia skazania 

Każda sytuacja wymaga ustalenia, jakie rozstrzygnięcia zapadły wobec skazanego i czy zostały już wykonane. W większości przypadków zatarcie następuje automatycznie, w innych możliwe jest złożenie wniosku o jego wcześniejsze zarządzenie przez sąd. Czasami konieczne jest złożenie do KRK wniosku o wyjaśnienie, dlaczego pomimo upływu ustawowego terminu na zatarcie skazania nadal widnieje ono w rejestrze.

Zatarcie skazania - najczęściej zadawane pytania  

Czy zatarcie skazania następuje automatycznie? 

Zatarcie skazania następuje z mocy prawa po upływie terminu określonego w Kodeksie karnym - nie trzeba wówczas składać odrębnego wniosku. Wyjątkiem jest ubieganie się o wcześniejsze zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności. 

Po jakim czasie następuje zatarcie skazania? 

Termin zależy przede wszystkim od rodzaju orzeczonej kary. W przypadku kary pozbawienia wolności wynosi on co do zasady 10 lat, kary ograniczenia wolności - 3 lata, a grzywny - rok. Termin liczy się od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Może on jednak ulec wydłużeniu, jeśli w międzyczasie doszło do kolejnych skazań lub nie wykonano środków karnych, kompensacyjnych 

Czy można wcześniej usunąć skazanie z rejestru? 

W przypadku kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej 3 lat sąd może zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat. Wymaga to złożenia wniosku oraz wykazania, że skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego. 

Czy niezapłacona grzywna uniemożliwia zatarcie skazania? 

Niewykonana grzywna przesuwa moment zatarcia skazania. Znaczenie ma również wykonanie innych rozstrzygnięć zawartych w wyroku, w szczególności środków karnych, przepadku i środków kompensacyjnych. 

Jak kilka wyroków wpływa na zatarcie skazania? 

Jeżeli wobec jednej osoby zapadło kilka wyroków skazujących, zastosowanie ma zasada jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań. W takim przypadku nie można ustalać terminu wyłącznie na podstawie jednego wyroku - konieczna jest analiza całej historii skazań. 

Czy po zatarciu skazania można wskazać, że jest się osobą niekaraną? 

Z chwilą zatarcia wszystkich skazań osoba uważana jest za niekarną. 

Stan prawny: wrzesień 2026 r.