K A N C E L A R I A A D W O K A C K A

Adwokat Kinga Wołcerz

K A N C E L A R I A A D W O K A C K A

Adwokat Kinga Wołcerz

K A N C E L A R I A A D W O K A C K A

Adwokat Kinga Wołcerz

K A N C E L A R I A A D W O K A C K A

Adwokat Kinga Wołcerz

Pomoc w nagłych wypadkach:

Warszawa

518 558 252

Pomoc w nagłych wypadkach:

Warszawa

518 558 252

28 maja 2026

Grzywna - co zrobić, gdy nie możesz zapłacić jej od razu?

kinga.wolcerz@adwokatura.pl

+48 518 558 252

Artykuł nie stanowi porady prawnej,
a jego treść jest oparta o stan prawny obowiązujący w dniu publikacji.

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej, zapraszam do kontaktu:

Kinga Wołcerz, adwokat

Zdarza się, że skazany otrzymuje wezwanie do zapłaty grzywny, ale ze względu na sytuację finansową, rodzinną lub zdrowotną nie jest w stanie uiścić całej kwoty od razu.

W takiej sytuacji nie warto ignorować wezwania z sądu. Brak reakcji może doprowadzić do podjęcia dalszych czynności egzekucyjnych, a w określonych przypadkach także do zamiany grzywny na karę zastępczą. O tym, kiedy grzywna może zostać zamieniona na karę zastępczą, piszę w tym artykule.

Jeżeli skazany nie może zapłacić grzywny jednorazowo, może złożyć do sądu wniosek o rozłożenie grzywny na raty. W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest również złożenie wniosku o całkowite lub częściowe umorzenie grzywny.

Rozłożenie grzywny na raty

Najczęściej stosowanym rozwiązaniem w sytuacji, gdy skazany nie może zapłacić grzywny jednorazowo, jest wniosek o rozłożenie grzywny na raty.

Sąd może rozłożyć grzywnę na raty, jeżeli jej natychmiastowe wykonanie pociągałoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Oznacza to, że sąd bada przede wszystkim, czy jednorazowa zapłata grzywny byłaby dla skazanego realnie nadmiernym obciążeniem.

„Zbyt ciężkie skutki” mogą wystąpić na przykład wtedy, gdy zapłata całej grzywny od razu uniemożliwiłaby skazanemu:

utrzymanie dzieci,
pokrycie kosztów leczenia,
zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych,
utrzymanie minimalnej stabilności finansowej rodziny.

Nie wystarczy więc powołać się ogólnie na brak oszczędności albo trudną sytuację finansową. Istotne jest wykazanie, że jednorazowa zapłata grzywny spowodowałaby nadmierną dolegliwość w konkretnej sytuacji życiowej skazanego. Taki wniosek warto odpowiednio uzasadnić i udokumentować.

Na jaki okres sąd może rozłożyć grzywnę na raty?

Co do zasady grzywna może zostać rozłożona na raty na okres do 1 roku. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza gdy grzywna jest znaczna, sąd może rozłożyć ją na raty na okres do 3 lat.

We wniosku warto zaproponować konkretny i przede wszystkim realistyczny harmonogram spłaty, którego skazany będzie w stanie dotrzymać.

Propozycja powinna być dostosowana do sytuacji finansowej skazanego. Zbyt wysoka rata może okazać się niemożliwa do regularnej spłaty, a zbyt niska może zostać uznana przez sąd za nieuzasadnioną.

Co zrobić, jeśli sąd skierował grzywnę do egzekucji?

Jeżeli skazany nie zapłaci grzywny w terminie, sąd może skierować sprawę do egzekucji. Nie oznacza to jednak automatycznie, że nie można już złożyć wniosku o rozłożenie grzywny na raty. Nawet po skierowaniu sprawy do egzekucji warto rozważyć złożenie do sądu wniosku o rozłożenie grzywny na raty.

Jak uzasadnić wniosek o rozłożenie grzywny na raty?

Wniosek o rozłożenie grzywny na raty powinien być konkretny. Sąd powinien otrzymać nie tylko informację, że skazany ma trudności finansowe, ale także wyjaśnienie, z czego te trudności wynikają.

W uzasadnieniu warto wskazać między innymi:

wysokość dochodów,
źródło utrzymania,
stałe miesięczne wydatki,
liczbę osób pozostających na utrzymaniu,
koszty leczenia,
zobowiązania alimentacyjne,
koszty mieszkania,
aktualną sytuację zawodową,
chorobę lub inne szczególne okoliczności życiowe.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające sytuację skazanego.

Czy sąd zawsze zgodzi się na raty?

Nie - Sąd ocenia, czy w konkretnej sprawie zachodzą przesłanki do rozłożenia grzywny na raty.

Sąd może odmówić rozłożenia grzywny na raty, jeżeli uzna, że skazany ma realną możliwość zapłaty grzywny jednorazowo albo że przedstawione okoliczności nie uzasadniają rozłożenia płatności na raty.

Odpowiednie umotywowanie wniosku jest bardzo istotne. Skazany powinien wykazać, że jednorazowa zapłata grzywny pociągałaby dla niego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki, ale jednocześnie że ma realną możliwość spłaty grzywny w ratach. Jeżeli sąd uzna, że sytuacja finansowa skazanego nie pozwala nawet na regulowanie rat, może oddalić wniosek.

Co jeśli skazany przestanie płacić raty?

Jeżeli sąd rozłoży grzywnę na raty, skazany powinien pilnować terminów płatności. Nieregularne płacenie rat, a nawet uchybienie jednemu terminowi spłaty raty, może spowodować odwołanie rozłożenia grzywny na raty, chyba że skazany wykaże, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W praktyce, jeżeli pojawiają się problemy z terminową zapłatą rat, nie warto biernie czekać na reakcję sądu - lepiej jak najszybciej wyjaśnić sytuację i udokumentować przyczyny opóźnienia.

Czy grzywnę można umorzyć?

W szczególnych przypadkach możliwe jest umorzenie grzywny w całości lub w części.

Jest to jednak rozwiązanie wyjątkowe, gdy jej wykonanie byłoby niemożliwe lub niecelowe z uwagi na szczególne okoliczności dotyczące skazanego.

W praktyce taki wniosek wymaga bardzo mocnego uzasadnienia. Sytuacją przemawiającą za umorzeniem grzywny może być na przykład trwała niezdolność do pracy albo sytuacja zdrowotna i życiowa faktycznie uniemożliwiająca wykonanie grzywny.

Podsumowanie

Jeżeli skazany nie może zapłacić grzywny od razu, nie powinien pozostawać bierny. Najczęstszym rozwiązaniem jest złożenie do sądu wniosku o rozłożenie grzywny na raty. W wyjątkowych sytuacjach można także wnosić o umorzenie grzywny w całości lub w części.

Każdy wniosek powinien być dobrze uzasadniony i poparty dowodami dotyczącymi sytuacji finansowej i życiowej skazanego. Dla sądu istotne jest nie tylko to, że skazany ma trudności finansowe, ale również to, czy będzie miał realną możliwość spłaty grzywny w ratach.

Jeżeli grzywna nie zostanie zapłacona i skazany nie podejmie żadnych działań, może dojść nie tylko do egzekucji komorniczej, ale również do dalszych konsekwencji w postępowaniu wykonawczym. Więcej na ten temat przeczytasz w tym artykule.