Zatrzymanie następuje niespodziewanie - w domu, pracy, podczas kontroli albo na granicy. Osoba zatrzymana może nie wiedzieć, czego dotyczy postępowanie, jakie czynności zostaną przeprowadzone i czy prokurator zamierza wystąpić o zastosowanie tymczasowego aresztowania. O prawach zatrzymanego przeczytasz w tym artykule.

W takiej sytuacji istotny jest możliwie szybki kontakt z obrońcą. Udzielam pomocy osobom zatrzymanym, reprezentuję podejrzanych podczas posiedzeń aresztowych oraz podejmuję działania w imieniu osób tymczasowo aresztowanych. 

Pomoc adwokata po zatrzymaniu 

Osoba zatrzymana ma prawo żądać umożliwienia jej kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym oraz bezpośredniej z nim rozmowy. Może również skorzystać z prawa do odmowy składania wyjaśnień lub odpowiedzi na pytania. 

Pomoc obrońcy po zatrzymaniu może obejmować między innymi: 

• ustalenie miejsca, podstawy i okoliczności zatrzymania, 

• nawiązanie kontaktu z osobą zatrzymaną, 

• konsultację przed przesłuchaniem, 

• udział w przesłuchaniu, 

• analizę przedstawionych zarzutów, 

• pomoc w podjęciu decyzji dotyczącej składania wyjaśnień, 

• przygotowanie zażalenia na zatrzymanie i na zastosowanie środków zapobiegawczych, 

• kontakt z Policją lub prokuraturą w sprawach związanych z zatrzymaniem, 

• przygotowanie do posiedzenia aresztowego i reprezentację podejrzanego przed sądem. 

Samo zatrzymanie nie oznacza jeszcze, że wobec podejrzanego zostanie zastosowane tymczasowe aresztowanie. Jeżeli jednak prokurator zamierza skierować do sądu taki wniosek, konieczne jest przygotowanie stanowiska odnoszącego się zarówno do zarzutów, jak i do okoliczności, które mają uzasadniać pozbawienie wolności. 

Reprezentacja podczas posiedzenia aresztowego 

Tymczasowe aresztowanie może zastosować wyłącznie sąd. W postępowaniu przygotowawczym sąd rozpoznaje wniosek złożony przez prokuratora. 

Przed posiedzeniem istotne jest ustalenie, na jakich dowodach opiera się podejrzenie popełnienia przestępstwa oraz jakie okoliczności mają uzasadniać zastosowanie tymczasowego aresztowania. Znaczenie może mieć również przedstawienie informacji dotyczących sytuacji osobistej, rodzinnej, zdrowotnej i zawodowej podejrzanego. 

Pomoc obrońcy może obejmować: 

• analizę wniosku prokuratora i udostępnionego materiału dowodowego, 

• konsultację z podejrzanym przed posiedzeniem, 

• przygotowanie argumentacji przeciwko zastosowaniu tymczasowego aresztowania, 

• przedstawienie dokumentów i innych informacji przemawiających przeciwko pozbawieniu wolności, 

• wskazanie możliwości zastosowania środków wolnościowych, takich jak m.in. dozór Policji, poręczenie majątkowe czy zakaz opuszczania kraju, 

• udział w posiedzeniu sądu, 

• przygotowanie zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania lub innych środków zapobiegawczych. 

Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Samo zaproponowanie poręczenia majątkowego lub innego środka wolnościowego nie oznacza, że sąd odstąpi od zastosowania aresztu. 

Pomoc prawna dla osoby tymczasowo aresztowanej 

Działania obrońcy nie kończą się z chwilą wydania postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. W toku postępowania można kwestionować dalszą potrzebę jego stosowania, wskazywać na zmianę okoliczności oraz wnosić o zastąpienie aresztu środkiem wolnościowym. 

Pomoc prawna może obejmować między innymi: 

• kontakt z osobą tymczasowo aresztowaną, 

• przygotowywanie jej do przesłuchań i innych czynności procesowych, 

• składanie wniosków o uchylenie lub zmianę tymczasowego aresztowania, 

• udział w posiedzeniach dotyczących przedłużenia stosowania aresztu, 

• przygotowywanie zażaleń na postanowienia o przedłużeniu tymczasowego aresztowania, 

• przedstawianie okoliczności przemawiających za zastosowaniem środka wolnościowego, 

• bieżącą analizę podstaw dalszego stosowania aresztu. 

Zażalenie na zatrzymanie 

Osobie zatrzymanej przysługuje zażalenie, w którym może domagać się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania. 

Zwolnienie zatrzymanego nie wyklucza wniesienia zażalenia. Sądowa kontrola zatrzymania może mieć znaczenie również dla późniejszej oceny, czy było ono niewątpliwie niesłuszne i czy istnieją podstawy do dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia. 

Pomoc po zatrzymaniu w Warszawie i poza Warszawą 

Siedziba kancelarii znajduje się w Warszawie przy ul. Brackiej. W sprawach związanych z zatrzymaniem dostępny jest całodobowy numer telefonu. 

Podejmuję się również reprezentacji osób zatrzymanych i tymczasowo aresztowanych w postępowaniach prowadzonych poza Warszawą. Możliwość niezwłocznego udziału w czynności zależy od miejsca jej przeprowadzania i aktualnej dostępności. 

Najczęściej zadawane pytania 

Czy osoba zatrzymana może odmówić składania wyjaśnień? 

Tak. Podejrzany ma prawo odmówić składania wyjaśnień albo odpowiedzi na poszczególne pytania. Decyzję dotyczącą wyjaśnień warto podjąć po poznaniu sytuacji procesowej i konsultacji z obrońcą. 

Kto decyduje o zastosowaniu tymczasowego aresztowania? 

O zastosowaniu tymczasowego aresztowania decyduje sąd. W postępowaniu przygotowawczym sąd rozpoznaje wniosek złożony przez prokuratora. 

Czy na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu można złożyć zażalenie? 

Tak. Postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania można zaskarżyć. W zażaleniu można kwestionować zarówno podstawy podejrzenia popełnienia przestępstwa, jak i istnienie przesłanek uzasadniających stosowanie aresztu. 

Czy rodzina może ustanowić obrońcę dla osoby zatrzymanej? 

Do czasu ustanowienia obrońcy przez osobę pozbawioną wolności upoważnienie do obrony może zostać udzielone przez inną osobę, niekoniecznie osobę spokrewnioną. Pozwala to podjąć działania wtedy, gdy zatrzymany nie ma możliwości samodzielnego skontaktowania się z adwokatem. 

Pilny kontakt z adwokatem 

Jeżeli bliska Ci osoba została zatrzymana albo istnieje ryzyko skierowania wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania, podczas kontaktu z kancelarią przekaż - jeżeli są znane: 

• imię i nazwisko zatrzymanego, 

• datę i przybliżoną godzinę zatrzymania, 

• miejsce zatrzymania, 

• jednostkę Policji lub prokuraturę prowadzącą czynności, 

• sygnaturę sprawy.